„Autorytetami są zwykle osoby, w życiu których nie ma rozdźwięku pomiędzy słowami i czynami, osoby znaczące, które pomogły nam coś zobaczyć, dostrzec pewne wartości, coś zrozumieć, bez których nasza wizja świata byłaby o wiele uboższa”.
Zdzisław Chlewiński
Mówimy, że ktoś „zyskuje autorytet”, „ma autorytet”, „traci autorytet”. Słowo „autorytet” używane jest często. Jaka jest jego definicja?
Autorytet to osoba, która pomaga nam stawać się lepszym. Każdy w swoim życiu ma kogoś, na kim się wzoruje, kogo podziwia. Taka osoba, ciesząca się zaufaniem i będąca wzorem do naśladowania, mająca wpływ na zachowanie i myślenie innych, to autorytet.
We współczesnym świecie trudno czasem znaleźć dobry wzór do naśladowania i większość młodych ludzi ma z tym problem. Pierwszym autorytetem jest oczywiście zawsze rodzic i to na nim dziecko się wzoruje, zazwyczaj robiąc to zupełnie nieświadomie. Kiedy jednak rodzic przestaje być autorytetem, co się czasem dzieje na skutek konfliktu pokoleń, lub z powodu złego traktowania dzieci przez rodziców, młody człowiek często szuka innego, bardziej wiarygodnego wzoru do naśladowania. Potrzeba naśladownictwa tkwi głęboko w ludzkiej naturze, szczególnie w naturze człowieka dojrzewającego, młodego, poszukującego. Młody człowiek szuka autorytetów i chce powierzyć siebie drugiemu człowiekowi, którego uzna za osobę szczególnie wartościową. Bywa tak, że ta potrzeba zaufania prowadzi do pomyłek, fałszywych wyborów życiowych i rozczarowań. Pokładane nadzieje nie spełniają się, co wówczas może doprowadzić do zniechęcenia i wycofania. Młodzież często poddaje się ogólnym trendom by nie odstawać od większości, lecz tak naprawdę wiele osób, przynajmniej czasami, odczuwa brak autorytetu, mistrza, na którego mogłoby się powołać lub którego mogłoby zapytać o radę.
Młodzi ludzie okazują zaufanie tym, którzy mogą stanowić pewien punkt odniesienia – podświadomie szukają mistrzów i wzorów do naśladowania. Są pełni entuzjazmu, lecz bez pomocy trudno im odróżnić mistrza od idola.
Idol to osoba ciesząca się aprobatą, wzór do naśladowania (często sportowiec, aktorka czy piosenkarz). Idola cenimy za wygląd, sposób bycia, twórczość – nierzadko postawy te są kontrowersyjne, pozbawione społecznej akceptacji lub akceptowane tylko przez część społeczeństwa. Idol może stać się autorytetem, choć nie reprezentuje niektórych wartości cenionych w społeczeństwie. Idol nie musi być wzorem w każdej dziedzinie życia.
Współczesne media atakują nas informacjami o osobach, którym udało się zabłysnąć. Nie zawsze są to postacie godne naśladowania, dlatego ważne jest odróżnienie autorytetu od idola czy gwiazdy. Pytanie brzmi: czy potrafimy dokonywać świadomej selekcji informacji, które do nas docierają? Skąd w ogóle wiemy, co jest dla nas dobre? Czy właśnie nie z tego powodu są nam potrzebne autorytety, żeby nam wskazywały wartościowe drogi, którymi warto podążać.
Dla rozwoju człowieka potrzebny jest autorytet, bo idole nie wystarczają, a ponadto prezentują czasami cechy negatywne takie jak: brutalność, agresję, brak norm moralnych itp.
W każdym młodym człowieku istnieje potrzeba autorytetu, co pociąga za sobą pragnienie naśladowania go. Takim autorytetem może być rodzic, nauczyciel, osoba publiczna, ktoś, kogo się ceni (dla współczesnego świata najbardziej cenionym autorytetem moralnym jest papież Jan Paweł II). Poszukujemy kogoś, na kim można się wzorować, kogoś mądrego, kto nie zawiedzie, nie wyśmieje i nie zignoruje, ale znajdzie sposób, pomoże, pozwoli uwierzyć we własne możliwości. Dobrze mieć autorytet.
Ludzie wychowani w atmosferze szacunku do autorytetów, mają poczucie godności własnej i godności drugiej osoby. Dzięki temu są uczciwi i szczęśliwi oraz budują dobre i trwałe relacje. W relacji z prawdziwym autorytetem, każdy człowiek realizuje swoje fundamentalne potrzeby bezpieczeństwa, akceptacji i miłości.
- Potrzebujemy autorytetu w rodzinie, bo wychowanie przez autorytet uskrzydla dziecko do wyznaczania sobie ambitnych celów.
- Potrzebujemy autorytetu w szkole, bo wzorowanie się na kimś jest najlepszą formą nauki i motywacji.
- Potrzebujemy autorytetów w społeczeństwie, bo człowiek zagubiony w nadmiarze informacji, z trudnością odróżnia prawdę od fałszu, przez co czuje się zagrożony.
Warto mieć autorytety gdyż:
- może mobilizować działania,
- uczy krytycznego spojrzenia na zjawiska dookoła,
- inspiruje,
- pokazuje pozytywne zachowania,
- odnosząc się do autorytetu, możemy dokonywać autokorekty naszych zachowań,
- pokazuje wartości w życiu,
- jest wzorem do naśladowania,
- potrafi dobrze doradzić i pokierować.
Spotkania z autorytetami i osobami nam życzliwymi dają nam wiarę w siebie. Spotkania z osobami o nienajlepszych intencjach i negatywnym do nas nastawaniu mogą odbierać nam poczucie wartości i wiarę we własne siły. Dlatego tak ważne są te „dobre” kontakty i dobre wzorce. Autorytet jest potrzebny każdemu młodemu człowiekowi by mógł uczyć się i wzorować na innych, ażeby zwiększać własną wartość oraz stawać się lepszym człowiekiem.
A teraz usiądź wygodnie w fotelu i odpowiedz sobie na pytanie: kto dla Ciebie jest autorytetem?